4.9 gebaseerd op 118 reviews
Algemeen
Laatst bijgewerkt op: 18 november 2026

Een sterke onderwijssector durft hulp te accepteren

geschreven door:
Michiel van Gorp, MA
Expert onderwijsondersteuning

Het voortgezet onderwijs in Nederland staat voor grote uitdagingen. Lerarentekorten, hoge werkdruk en een onderwijskwaliteit die onder druk staat, maken het steeds moeilijker om alle leerlingen de aandacht en ondersteuning te bieden die zij nodig hebben. Tegelijkertijd zijn er buiten de onderwijssector tal van organisaties die met extra capaciteit, expertise en innovatieve oplossingen kunnen bijdragen aan beter onderwijs.

Toch lijkt samenwerking met zulke partijen binnen het onderwijs lang niet altijd vanzelfsprekend. Vooral wanneer organisaties commercieel opereren, ontstaat soms weerstand die weinig te maken lijkt te hebben met de kwaliteit of de resultaten van hun dienstverlening. Daarmee ontstaat een opmerkelijke tegenstelling: juist een sector die dringend behoefte heeft aan oplossingen, houdt mogelijke oplossingen soms zelf buiten de deur.

Die tegenstelling herken ik uit mijn eigen ervaring. Sinds 2017 zet ik mij met Online Huiswerkklas in om scholen te ondersteunen. Inmiddels organiseren we jaarlijks meer dan 40.000 online steunlessen, waarin leerlingen niet alleen vakinhoudelijke begeleiding krijgen, maar ook werken aan vaardigheden als plannen, discipline en zelfvertrouwen. Op basis van onze eigen monitoring verbeteren deelnemers gemiddeld drie cijfergemiddelden met een heel punt en gaat 93% over naar het volgende leerjaar. Zo helpen we scholen om leerachterstanden terug te dringen, leerlingen meer kansen te bieden en hun onderwijsdoelstellingen te realiseren.

Ondanks deze resultaten merk ik hoe moeilijk het kan zijn om met scholen in gesprek te komen. Het commerciële karakter van onze organisatie lijkt daarbij vaak zwaarder te wegen dan wat we daadwerkelijk voor leerlingen kunnen betekenen.

Een blik over de sectorgrens

In andere sectoren leidt een tekort aan capaciteit al snel tot een praktische vraag: wie kan ons helpen? Externe professionals en bedrijven worden ingeschakeld om personeelstekorten op te vangen, specialistische kennis binnen te halen en complexe uitdagingen aan te pakken.

Neem de energiesector. Netbeheerders als Stedin, Alliander en Enexis hebben te maken met netcongestie, de energietransitie en personeelstekorten. Om die opgaven aan te pakken, zetten ze externe professionals en bedrijven in. In 2025 besteedden deze drie netbeheerders gemiddeld 22,3% van hun personeelsbudget aan externe inhuur.[1] In het voortgezet onderwijs bedroeg dat aandeel in 2024 volgens de cijfers die ik hierover kon vinden 4,5%.[2] Bijna vijf keer zo weinig.

Die percentages zijn niet zonder meer vergelijkbaar: de sectoren, werkzaamheden en begrotingsposten verschillen. Maar het contrast roept wel een vraag op. Waar de inzet van externe capaciteit in andere maatschappelijke sectoren vanzelfsprekend is, stuit samenwerking met externe partijen in het onderwijs vaak op principiële weerstand.

Innovatieve bedrijven laten het onderwijs inmiddels links liggen

Die weerstand heeft ook gevolgen voor de innovatie in het onderwijs op organisatieniveau. Veel Nederlandse techbedrijven ontwikkelen oplossingen die de onderwijssector verder kunnen helpen, maar krijgen nauwelijks de kans om daarover met onderwijsbestuurders in gesprek te gaan. Daardoor dreigen waardevolle mogelijkheden onbenut te blijven.

Daarover sprak ik met Douwe Schravesande, die al ruim zeven jaar als salesprofessional werkt bij een Rotterdams techbedrijf. Het bedrijf telt ongeveer honderd medewerkers en ontwikkelt innovatieve oplossingen op het gebied van procesautomatisering, AI en slimme bedrijfsapplicaties. In het onderwijs zouden zulke toepassingen veel tijd kunnen vrijmaken voor de kern van het werk: lesgeven en leerlingen begeleiden. Daarmee vormt het onderwijs een potentieel zeer interessante sector voor het bedrijf waar Douwe zich voor inzet, juist omdat het daar écht het verschil zou kunnen maken.

Douwe vertelde dat hij op een gegeven moment is gestopt met het benaderen van bestuurders in het onderwijs. Niet omdat hij daar geen mogelijkheden zag, maar omdat hij naar eigen zeggen telkens al werd afgewezen voordat hij überhaupt kon uitleggen wat zijn bedrijf deed. Hij verwoordt zijn ervaring als volgt:

“De onderwijssector verdient de kansen die onze technologie kan bieden. Maar als de deur steeds wordt dichtgegooid voordat je hebt kunnen vertellen wat je doet, ga je je afvragen waarom je het nog probeert. We richten ons daarom op andere sectoren, waar ze die kansen wel zien.”

Opvallend is dat niet alleen bedrijven die vanuit andere sectoren kansen zien in het onderwijs, uiteindelijk afhaken. Ook innovatieve Startups die hun oplossingen specifiek voor het onderwijs ontwikkelen, lopen tegen vergelijkbare problemen aan.

Een treffend voorbeeld is MedievalMe, een digitale escaperoom waarin middelbare scholieren digitaal samenwerken, puzzels oplossen en kennismaken met cultureel erfgoed en wetenschap. Het project ontstond uit een samenwerking tussen de Koninklijke Bibliotheek, de Universiteit Utrecht en creatief bureau Doyle, met docenten en leerlingen als medeontwikkelaars.

MedievalMe kreeg volop erkenning. In 2025 won het goud bij de Dutch Interactive Awards, zilver bij de Lovie Awards en daarnaast twee publieksprijzen. Toch lukt het volgens de initiatiefnemers nauwelijks om voet aan de grond te krijgen in het onderwijs. Daarover sprak ik met René Ooms, één van de initiatiefnemers achter MedievalMe. Zijn ervaring is veelzeggend:

“Het onderwijs zit van twee kanten op slot. Aan de ene kant heb je een paar grote uitgevers die de hele markt beheersen, maar weinig ruimte bieden aan innovatie van buitenaf. Aan de andere kant heb je schoolleiders die terughoudend zijn om met externe bedrijven samen te werken. Met MedievalMe hebben we laten zien dat leerlingen en docenten enthousiast zijn over een nieuwe manier van leren. Toch lukt het nauwelijks om voet aan de grond te krijgen. Niet omdat onze innovatie niet aanslaat, maar omdat de onderwijssector onvoldoende openstaat voor vernieuwing van buitenaf.”

Na herhaaldelijk tegen deze gesloten houding te zijn aangelopen, heeft René inmiddels besloten om met MedievalMe niet langer actief het onderwijs te benaderen. In plaats daarvan richt hij zich op andere sectoren, waar volgens hem meer ruimte is voor innovatieve oplossingen.

Wat de ervaringen van Douwe en René zo pijnlijk maakt, is dat het onderwijs deze mensen juist hard nodig heeft. Terwijl scholen worstelen met personeelstekorten en een hoge werkdruk, besluiten innovatieve bedrijven hun kennis en energie ergens anders in te steken. Niet omdat ze geen kansen zien in het onderwijs, maar omdat ze er zelf nauwelijks kansen krijgen.

En dit zijn geen op zichzelf staande problemen. Volgens de Monitor Digitalisering Onderwijs 2025 van Kennisnet ontbreekt het scholen vaak aan structureel beleid, tijd en budget voor innovatie.[3] Ook onderzoek van het Erasmus Centre for Entrepreneurship en NOLAI uit 2026 laat zien dat veel kansrijke onderwijsinnovaties niet verder komen dan de pilotfase.[4]

Wat ik zelf bij scholen tegenkom

Die terughoudendheid tegenover externe partijen kom ik inmiddels al zo’n tien jaar tegen. In die periode heb ik persoonlijk meer dan duizend scholen benaderd, vaak rechtstreeks via de directie. Meestal met een eenvoudig verzoek: een online kennismakingsgesprek van vijftien minuten. Hoewel daar enkele mooie samenwerkingen uit zijn voortgekomen, blijkt het in de praktijk buitengewoon moeilijk om überhaupt met scholen in gesprek te komen.

Natuurlijk blijft een reactie regelmatig uit. Dat hoort bij sales, net als afwijzingen. Daar zit voor mij het probleem dan ook niet. Wat mij vooral opvalt, is de principiële houding die vaak uit de reacties spreekt. Eén uitspraak, die ik door de jaren heen in verschillende bewoordingen heb gehoord, is mij in het bijzonder bijgebleven:

“Ik krijg regelmatig allerlei commerciële oplossingen aangeboden, maar daar ga ik bewust nooit op in, omdat mijn aandacht volledig uitgaat naar de mensen in het onderwijs.”

Dit soort uitspraken raken mij persoonlijk. In mijn eerste jaren na mijn studie gaf ik zelf ruim 5.000 uur online les. Inmiddels organiseer ik als ondernemer meer dan 40.000 online lessen per jaar. Waarom zou ik dan geen ‘mens in het onderwijs’ zijn?

Het lijkt vaak alsof niet je bijdrage aan het onderwijs bepaalt of je erbij hoort, maar de vraag of je binnen of buiten de sector werkzaam bent. Daarmee dreigt de positie van waaruit iemand werkt belangrijker te worden dan wat diegene daadwerkelijk voor leerlingen kan betekenen.

Waar komt die terughoudendheid ten aanzien van externe hulp vandaan?

Volgens mij zijn er drie verklaringen die elkaar versterken.

1. Sommige externe partijen hebben zelf het vertrouwen verspeeld

We moeten ook kritisch naar onze eigen sector kijken. Niet iedere externe aanbieder levert de kwaliteit die scholen mogen verwachten. Sommige partijen hebben met hoge tarieven, teleurstellende resultaten of agressieve verkoopmethoden het vertrouwen van scholen beschadigd. Er zijn bovendien voorbeelden van organisaties die onvoldoende transparant waren over hun commerciële belangen.

Zo kwamen de afgelopen jaren verschillende gevallen aan het licht waarbij scholen dachten samen te werken met een stichting, terwijl daar in werkelijkheid een commerciële B.V. achter bleek te zitten. In twee gevallen leidde dit tot grote landelijke verontwaardiging. [5], [6]

Die verontwaardiging is volkomen terecht. Scholen moeten weten met wie ze samenwerken, wat die partij aanbiedt en wat ze daarvoor in rekening brengt. Schoolleiders dragen immers een grote verantwoordelijkheid, zowel voor hun leerlingen als voor de besteding van publieke middelen.

Ik kan mij daarom goed voorstellen dat een schoolleider die ooit een slechte ervaring heeft gehad met een externe aanbieder, bij een volgende benadering minder snel geneigd is om in gesprek te gaan. Wie eenmaal het vertrouwen heeft verloren, geeft dat niet zomaar opnieuw. Zeker niet wanneer er dagelijks allerlei partijen aankloppen die allemaal beloven het onderwijs beter te maken.

Toch schuilt daarin ook een groot risico. Wanneer negatieve ervaringen met individuele aanbieders leiden tot wantrouwen tegenover commerciële partijen in het algemeen, krijgen ook betrouwbare organisaties die aantoonbaar goede resultaten behalen nauwelijks nog een kans. En daarvan zijn uiteindelijk de leerlingen de dupe.

Volgens mij moeten we daarom onderscheid blijven maken tussen de manier waarop een organisatie opereert en de rechtsvorm die zij heeft. Een commerciële organisatie die scholen misleidt, verdient kritiek vanwege die misleiding, niet vanwege het feit dat zij commercieel is. Andersom is een stichting niet automatisch betrouwbaar omdat zij geen winstoogmerk heeft.

Dat scholen kritisch zijn op externe aanbieders is dus niet alleen begrijpelijk, maar ook noodzakelijk. Alleen zou die kritische houding zich moeten richten op transparantie, kwaliteit en resultaten, in plaats van op de vraag of een organisatie wel of niet commercieel opereert.

2. Een cultuur waarin de onderwijssector alles zelf wil oplossen

In het onderwijs hoor je geregeld mensen spreken over “ons onderwijs”, mensen uit een “onderwijsgezin” of met een “onderwijshart”. Het zijn termen die betrokkenheid uitdrukken. Tegelijkertijd denk ik dat die sterke verbondenheid met de sector er soms onbedoeld toe leidt dat mensen van buiten de sector niet als gelijkwaardige partners worden gezien. Een recent LinkedIn-bericht van een onderwijsprofessional illustreert dat:

“Voor alle commerciële onderwijsplatforms, examentrainers enzovoort: Nee, ik heb absoluut geen interesse om samen te werken. Ik sta voor goed onderwijs op goede scholen. Dat laat ik liever niet aan ‘de markt’ over. Zoals we hier in Brabant zeggen: ‘Da ge ut mar wit.’’

Wat mij vooral opvalt, is de bijval die dit bericht kreeg vanuit de onderwijswereld, ook van tientallen schooldirecteuren. Kennelijk wordt de tegenstelling tussen ‘goed onderwijs’ en ‘de markt’ door veel onderwijsprofessionals als logisch beschouwd.

Dat vind ik erg zorgelijk. Terwijl het onderwijs worstelt met grote uitdagingen, lijken oplossingen die kunnen bijdragen aan het aanpakken van die problemen soms al bij voorbaat te worden afgewezen, enkel omdat ze afkomstig zijn van commerciële partijen. Niet de kwaliteit of de mogelijke bijdrage van een oplossing lijkt dan doorslaggevend, maar de vraag wie haar aanbiedt.

3. De positie van de VO-raad op dit onderwerp versterkt deze cultuur

De sectororganisatie zou wat mij betreft juist een voortrekkersrol moeten spelen in het stimuleren van effectieve samenwerking tussen scholen en externe organisaties die bewezen oplossingen in huis hebben.

Toch lijkt de VO-raad eerder terughoudendheid aan te moedigen. Zo noemt de organisatie het expliciet een positieve ontwikkeling wanneer scholen minder samenwerken met externe, vaak commerciële partijen. Volgens de VO-raad draagt deze ontwikkeling bij aan kansengelijkheid.[7]

Maar hoe komt de VO-raad eigenlijk tot die redenering? Wanneer ouders zelf voor extra ondersteuning moeten betalen, kan dat de kansenongelijkheid vergroten. Wanneer scholen diezelfde ondersteuning echter inkopen en voor hun leerlingen toegankelijk maken, kan samenwerking met externe partijen juist bijdragen aan meer kansengelijkheid. Het gaat dus niet zozeer om de vraag wie de ondersteuning aanbiedt, maar wie er toegang toe krijgt. Waarom beschouwt de VO-raad minder externe samenwerking dan als een positieve ontwikkeling, terwijl het terugdringen daarvan juist het tegenovergestelde effect kan hebben?

Die houding kan ook gevolgen hebben voor de zichtbaarheid van succesvolle samenwerkingen. Stel dat je als schooldirecteur uitstekende resultaten boekt met een externe partij. Hoe aantrekkelijk is het dan nog om daar openlijk over te vertellen, als dergelijke samenwerkingen door de sectororganisatie vooral als onwenselijk worden neergezet? Zo dreigt niet alleen de samenwerking zelf te worden ontmoedigd, maar ook het delen van goede voorbeelden en succesverhalen.

Welke kansen laten we liggen?

Juist in een sector waar leraren onder hoge druk staan, leerlingen steeds verder achterop dreigen te raken en middelen schaars zijn, is het niet alleen onverstandig om waardevolle oplossingen bij voorbaat uit te sluiten. Het is ook moeilijk te verantwoorden. Want wie effectieve ondersteuning afwijst op basis van de rechtsvorm van een aanbieder, laat niet alleen kansen liggen, maar houdt mogelijk ook cruciale dienstverlening tegen die leerlingen en docenten hard nodig hebben.

Het onderwijs kan zich geen principiële weerstand tegen oplossingen veroorloven die in de praktijk aantoonbaar werken. Kritisch zijn op kwaliteit is noodzakelijk. Maar partijen uitsluiten omdat zij commercieel opereren, zonder naar hun toegevoegde waarde te kijken, helpt niemand vooruit.

Het onderwijs is niet het exclusieve domein van mensen met een onderwijsachtergrond. Het is van ons allemaal. Iedereen die aantoonbaar bijdraagt aan beter onderwijs, verdient daarom een serieuze kans, ongeacht of diegene binnen of buiten de sector werkt. Laten we stoppen met het bewaken van de grenzen van de onderwijssector en ons richten op wat werkelijk telt: het beste onderwijs voor onze leerlingen.

Michiel van Gorp
Directeur, oprichter
Online Huiswerkklas B.V.

[1] Eigen berekening op basis van de jaarverslagen 2025 van Stedin Groep (p. 124, toelichting 6 ‘Personeelskosten’), Alliander (noot 24 ‘Personeelskosten’) en Enexis Holding (noot 4 ‘Personeelskosten’). De gezamenlijke kosten voor externe inhuur bedroegen € 611 miljoen, op totale personeelskosten van € 2.746 miljoen (22,3%).

[2] Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Trendrapportage Arbeidsmarkt Leraren po, vo en mbo 2025, tabel 20.16 (p. 229). Op basis van de financiële jaarverslagen van scholen (bron: DUO) bedroegen de uitgaven aan personeel niet in loondienst (PNIL) in het voortgezet onderwijs in 2024 4,5% van de totale personeelslasten.

[3] Kennisnet, ‘Monitor Digitalisering Onderwijs 2025: kloof tussen beleid en praktijk’, 13 november 2025. https://www.kennisnet.nl/onderzoek/monitor-digitalisering-onderwijs-2025-kloof-tussen-beleid-en-praktijk/

[4] Erasmus Centre for Entrepreneurship en NOLAI, Bouwen aan een toekomstbestendig EdTech-ecosysteem: Inzichten en strategieën voor het opschalen van evidence-based innovatie in het Nederlandse K-12 (2026). https://www.ru.nl/ru-bestanden/rapport-bouwen-aan-een-toekomstbestendig-edtech-ecosysteem

[5] N. Brands, ‘Bejubelde bijlesweldoener misleidde scholen en werd zo miljonair’, Follow the Money, 22 juli 2025. https://www.ftm.nl/artikelen/bejubelde-bijlesweldoener-misleidde-scholen-werd-miljonair

[6] N. Brands, ‘Scholen betaalden tonnen aan schaduwbedrijf van profvoetballer Redouan El Yaakoubi’, Follow the Money, 5 augustus 2025. https://www.ftm.nl/artikelen/profvoetballer-verdient-tonnen-aan-scholen

[7] VO-raad, ‘Oproep aan nieuw kabinet: actie nodig rond schoolkosten en kansengelijkheid’, 23 februari 2026, onder ‘Monitor aanvullend onderwijs’. https://www.vo-raad.nl/nieuws/oproep-aan-nieuw-kabinet-actie-nodig-rond-schoolkosten-en-kansengelijkheid

Benieuwd naar de mogelijkheden?

Leerlingen bij Online Huiswerkklas volgen altijd eerst een proefweek huiswerkbegeleiding. Na deze periode kun je een abonnement voor vier tot tien uur begeleiding per week bij ons afsluiten. Onze abonnementen zijn maandelijks opzegbaar.

Tarieven bekijken