Uitstelgedrag
Herken je dat? Je hebt je voorgenomen om huiswerk te gaan maken, maar bent in plaats daarvan je kamer aan het opruimen. Of je beantwoordt eerst nog een aantal Whatsappberichten, waar direct reacties op komen, die je vervolgens ook maar even beantwoord. Typisch uitstelgedrag zoals we dat noemen.
Naast dat je niet opschiet, kan uitstelgedrag nog een nadelig gevolg hebben. Je had je immers iets voorgenomen, maar houd je hier niet aan. Hierdoor kan je je schuldig gaan voelen, wat er weer toe kan leiden dat het nog moeilijker is om te starten.
Hoe uitstelgedrag aanpakken
1. Ga uit van 10 minuten
Het kan helpen door de afspraak met jezelf wat minder zwaar te maken. In plaats van een uur, of zelfs langer, kan je bijvoorbeeld uitgaan van 10 minuten. Dat is beter te overzien, en die Whatsappberichten kunnen wel even 10 minuten wachten. Dit kan er zomaar toe leiden dat je na drie kwartier nog steeds aan de slag bent. Als je namelijk eenmaal begonnen bent, en het goed gaat, kan je in de flow komen. Dat is precies waar je wilt zijn.
1a. Je bent de afspraak met jezelf nagekomen
Ook zonder flow, weet je 10 minuten vaak wel vol te maken. Met als gevolg dat je de afspraak met jezelf bent nagekomen. Dit werkt veel motiverender, dan dat je jezelf keer op keer teleur moet stellen. Deze motivatie kan er zomaar toe leiden dat je besluit nog een tijdje door te werken. Dat is al een flinke winst t.o.v. een afspraak met jezelf om 2 uur te werken, die je vervolgens niet nakomt.
1b. Herhaal je stof
Een ander voordeel is dat kleine werkblokken sneller ertoe leiden dat je stof herhaalt. Dit leert over het algemeen efficiënter. Er wordt aangenomen dat je bijvoorbeeld beter vier keer een kwartier kunt leren dan één keer een uur.
Probeer dus elke dag even aan je huiswerk te zitten. Als het een keer niet lukt is het dan minder een probleem. Wees dan ook niet te hard voor jezelf. Je hebt de dag ervoor immers ook wat gedaan en morgen gaat het gewoon weer lukken!
2. Ontdek waarom je uitstelt
Uitstelgedrag betekent niet automatisch dat je lui bent. Misschien begrijp je de opdracht niet, ben je bang om fouten te maken of weet je niet waar je moet beginnen. Vraag jezelf daarom af wat je precies tegenhoudt. Is de opdracht te moeilijk? Vraag dan om uitleg. Is de taak te groot? Deel haar op in kleinere stappen. Door de oorzaak aan te pakken, wordt het makkelijker om daadwerkelijk te beginnen.
3. Leg je telefoon buiten bereik
Je telefoon is een van de grootste bronnen van afleiding tijdens het huiswerk maken. Zelfs wanneer je geen meldingen ontvangt, kan de neiging om berichten of sociale media te controleren je concentratie verstoren. Zet daarom meldingen uit en leg je telefoon in een andere kamer of geef hem tijdelijk aan een ouder. Moet je je telefoon gebruiken voor een opdracht? Schakel dan een focusmodus in en blokkeer afleidende apps. Zo wordt de verleiding kleiner en kun je je aandacht beter bij je huiswerk houden.
4. Kies een vaste starttijd
Wanneer je iedere dag opnieuw moet bepalen wanneer je aan je huiswerk begint, is het gemakkelijk om het moment steeds verder uit te stellen. Kies daarom een vaste starttijd, bijvoorbeeld direct na het eten of iedere middag om 16.00 uur. Geef jezelf eventueel eerst een korte pauze na school. Door op een vast tijdstip te beginnen, wordt huiswerk maken een gewoonte en ben je minder afhankelijk van motivatie.
5. Maak je voortgang zichtbaar
Een lange lijst met huiswerk kan overweldigend voelen. Verdeel je werk daarom in kleine, concrete taken en vink iedere afgeronde taak af. Schrijf bijvoorbeeld niet alleen ‘wiskunde’, maar noteer afzonderlijk ‘paragraaf lezen’, ‘opdracht 1 tot en met 5 maken’ en ‘antwoorden controleren’. Iedere vink laat zien dat je vooruitgaat. Dat geeft voldoening en maakt het makkelijker om aan de volgende taak te beginnen.
