Oefenexamens Havo

Wat kun je verwachten van een havo-examen?

Tijdens een havo-examen moet je laten zien dat je de geleerde kennis begrijpt en in nieuwe situaties kunt toepassen. Je werkt daarbij met verschillende soorten bronnen, zoals teksten, grafieken, tabellen, afbeeldingen, kaarten en formules.

Sommige vragen kun je beantwoorden met kennis die je tijdens het leren hebt opgedaan. Bij andere vragen moet je eerst informatie uit een bron analyseren, een verband herkennen of verschillende stappen uitvoeren. Vooral bij open vragen is het belangrijk dat je niet alleen het juiste antwoord geeft, maar ook duidelijk uitlegt hoe je tot dat antwoord bent gekomen.

Door meerdere havo-oefenexamens te maken, raak je vertrouwd met de vraagstelling en leer je beter inschatten hoeveel tijd en uitleg een vraag nodig heeft.

Welke vaardigheden oefen je met oude havo-examens?

Ieder examenvak vraagt om een andere aanpak. Bij Nederlands en de moderne vreemde talen speelt leesvaardigheid een grote rol. Je moet bijvoorbeeld de hoofdgedachte herkennen, argumenten beoordelen en verbanden tussen tekstdelen begrijpen.

Bij wiskunde, natuurkunde, scheikunde, economie en bedrijfseconomie moet je vaak meerdere stappen zetten. Je selecteert de juiste gegevens, kiest een passende formule of methode en werkt de berekening zorgvuldig uit.

Bij geschiedenis, aardrijkskunde, biologie en maatschappijwetenschappen combineer je vakkennis met informatie uit bronnen. Je moet begrippen niet alleen kennen, maar ook kunnen gebruiken om een situatie, ontwikkeling of verschijnsel te verklaren.

Met havo-oefenexamens train je onder andere:

• belangrijke informatie uit bronnen halen;
• verbanden herkennen en verklaren;
• berekeningen volledig uitwerken;
• antwoorden duidelijk onderbouwen;
• hoofd- en bijzaken van elkaar onderscheiden;
• jouw tijd over het examen verdelen.

Print je havo-oefenexamens uit

Wij raden onze leerlingen aan om voor ieder vak minimaal vier oude examens te printen en volledig te maken. Werk daarbij zoveel mogelijk met pen en papier en zo min mogelijk vanaf een computerscherm. De centrale examens voor havo worden namelijk ook op papier afgenomen.

Door een oefenexamen uit te printen, boots je de echte examensituatie beter na. Je kunt belangrijke informatie in teksten onderstrepen, aantekeningen bij bronnen maken en berekeningen overzichtelijk uitwerken. Ook merk je beter hoeveel ruimte je nodig hebt voor een antwoord en hoeveel tijd het kost om alles duidelijk op papier te zetten.

Print ook de bijlagen en uitwerkbladen die bij het examen horen. Bewaar het correctievoorschrift apart en bekijk dit pas nadat je het volledige examen hebt gemaakt.

Zo maak je een havo-oefenexamen

Maak het oefenexamen zelfstandig en gebruik alleen de hulpmiddelen die bij het echte examen zijn toegestaan. Zet een timer en houd de officiële tijdsduur van het examen aan. Zo krijg je een realistisch beeld van je werktempo.

Lees iedere vraag zorgvuldig. Let vooral op woorden zoals ‘noem’, ‘bereken’, ‘verklaar’, ‘licht toe’ en ‘beargumenteer’. Deze woorden bepalen wat er in jouw antwoord moet staan. Bij een verklaring of berekening is alleen een conclusie of eindantwoord meestal niet voldoende.

Weet je een vraag niet? Blijf er niet te lang bij stilstaan. Markeer de vraag, ga verder met de rest van het examen en probeer hem later opnieuw. Zo voorkom je dat je aan het einde tijd tekortkomt voor vragen die je wel kunt beantwoorden.

Kijk verder dan alleen je cijfer

Kijk het examen na met het officiële correctievoorschrift. Controleer per onderdeel hoeveel punten jouw antwoord zou opleveren. Wees daarbij kritisch: een antwoord dat ongeveer hetzelfde bedoelt, voldoet niet altijd aan alle eisen uit het correctievoorschrift.

Onderzoek vervolgens waarom je punten hebt verloren. Dat kan verschillende oorzaken hebben:

• Je kende een onderdeel van de examenstof niet.
• Je begreep de vraag of bron niet goed.
• Je gebruikte een verkeerde formule of aanpak.
• Je sloeg een tussenstap over.
• Je antwoordde niet op alle delen van de vraag.
• Je uitleg of onderbouwing was onvolledig.
• Je kwam aan het einde van het examen tijd tekort.

Noteer bij iedere fout het onderwerp en de oorzaak. Zo krijg je een beter beeld van je aandachtspunten dan wanneer je alleen naar het behaalde cijfer kijkt.

Maak een persoonlijke foutenlijst

Bewaar de gemaakte examens en maak voor ieder vak een foutenlijst. Schrijf daarop bij welke onderwerpen en soorten vragen je punten verliest. Misschien gaat het vooral mis bij lange leesteksten, grafieken, berekeningen of vragen waarbij je een antwoord moet verklaren.

Schrijf ook op wat je nodig hebt om de fout een volgende keer te voorkomen. Moet je een onderwerp opnieuw leren, een formule beter kennen of zorgvuldiger lezen? Gebruik deze lijst bij het plannen van je volgende oefenmoment.

Wanneer je later een vergelijkbare vraag goed beantwoordt, weet je dat je vooruitgang hebt geboekt.

Oefen gericht met je zwakke onderdelen

Je hoeft niet iedere keer een compleet havo-examen te maken. Begin met losse examenvragen over onderwerpen die je op school al hebt behandeld. Daarmee ontdek je hoe de theorie in het centraal examen wordt getoetst.

Blijkt uit jouw foutenlijst dat je steeds bij hetzelfde onderdeel punten verliest? Herhaal dan eerst de bijbehorende theorie en maak vervolgens enkele vergelijkbare examenvragen. Controleer daarna met vragen uit een ander examenjaar of je de stof nu zelfstandig kunt toepassen.

Wanneer je bijna alle examenstof hebt behandeld, kun je volledige oefenexamens maken. Hiermee train je niet alleen je kennis, maar ook je concentratie, werktempo en tijdverdeling.

Maak minimaal vier examens per vak

Wij adviseren om voor ieder centraal examenvak minimaal vier volledige havo-oefenexamens te maken. Eén examen geeft namelijk geen betrouwbaar beeld van jouw niveau. De onderwerpen, bronnen en vraagvormen verschillen per examenjaar.

Verspreid deze vier examens over meerdere weken. Gebruik de tijd tussen de examens om je fouten te analyseren en moeilijke onderwerpen opnieuw te oefenen. Je kunt bijvoorbeeld deze aanpak volgen:

1. Maak het eerste examen om je huidige niveau te bepalen.
2. Herhaal de onderwerpen waarbij je veel punten verloor.
3. Maak een tweede en derde examen om gericht verder te oefenen.
4. Maak het vierde examen volledig binnen de officiële tijd.

Heb je bij een bepaald vak nog veel moeite met de examenstof? Maak dan meer dan vier examens. Het belangrijkste is dat je na ieder examen iets doet met de fouten die je hebt gemaakt.

Hulp bij je havo-examenvoorbereiding

Blijf je bij bepaalde vakken of soorten examenvragen vastlopen? Tijdens onze online begeleiding bekijken we samen waar je punten verliest. Je krijgt uitleg bij moeilijke onderwerpen en leert hoe je bronnen, berekeningen en open vragen beter aanpakt.

Daarnaast helpen we je met een haalbare planning voor de periode tot aan de centrale examens. Zo weet je welke vakken prioriteit hebben, wanneer je een volledig oefenexamen maakt en welke onderwerpen je tussendoor moet herhalen. Daarmee werk je gericht aan je zwakke punten en ga je beter voorbereid je havo-examens in.